Formuła 1
| FIA Formula One World Championship | |
| Formuła 1, F1 | |
 2010 |
|
| Oficjalny skrót | F1 |
| Dyscyplina | Wyścigi samochodowe |
| Organizator rozgrywek | FIA |
| Data założenia | 1950 |
| Prezes | Bernie Ecclestone |
| Sponsor tytularny | LG |
| Rozgrywki | |
| Liczba drużyn | 12 |
| Zwycięzcy | |
| Pierwszy zwycięzca |  Giuseppe Farina (1950)(kierowcy)  Vanwall (1958)(konstruktorzy) |
| Obecny zwycięzca | J. Button (2009) (kierowcy) Brawn GP (2009) (konstruktorzy) |
| Najwięcej zwycięstw |  M. Schumacher (7 MŚ) |
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
| Oficjalna strona internetowa | |
| Formuła 1 | |
| Portal 2009 • 2010 • 2011 |
|
| Historia • Regulacje Mistrzowie świata |
|
| Kierowcy Konstruktorzy • Silniki |
|
| Punktacja • Rekordy Zwycięzcy • Wypadki śmiertelne |
|
| Grand Prix • Tory | |
| FIA • FOTA • FOCA | |
| Formuła 1 na Wikimedia Commons |
|
 Formuła 1 w Wikinews |
.jpg&filetimestamp=20060814183647)
Formuła 1 (inaczej Mistrzostwa Świata Formuły 1, błędnie nazywana formułą pierwszą, oficjalny skrót F1) – przeprowadzany regularnie (corocznie) od roku 1950 cykl najbardziej prestiżowych międzynarodowych wyścigów samochodowych na świecie, znany również jako wyścigi Grand Prix, a jednocześnie klasa biorących w nich udział jednomiejscowych samochodów wyścigowych o otwartym nadwoziu. Dyscyplina sportu zapoczątkowana w Europie, obecnie o zasięgu globalnym, organizowana w Europie, Ameryce Południowej,Ameryce Północnej, Afryce, Azji i Australii. Podczas danego sezonu odbywa się w sumie kilkanaście wyścigów (tzw. eliminacji), czyli poszczególnych grand prix, na wydzielonych torach ulicznych lub na specjalnie stworzonych do tego celu torach zamkniętych.
Zasady Formuły 1 regulowane są przez Fédération Internationale de l'Automobile (FIA), której prezesem jest Jean Todt. Za stronę finansową i medialną Formuły 1 odpowiedzialna jest Formula One Management, której prezesem jest Bernie Ecclestone.
Formuła 1 (wymowa "jeden") często nazywana jest błędnie jako "formuła pierwsza". Nieprawidłowe nazewnictwo upowszechniło się za sprawą pomyłek niektórych komentatorów sportowych. Formula 1st (pierwsza) to seria wyścigów niemających nic wspólnego z Formułą 1.
Spis treści |
edytuj Historia
edytuj Powrót wyścigów (1950–1958)
Pierwszym Mistrzem Świata w Formula 1 był Włoch Giuseppe Farina w Alfie Romeo w 1950. Farina miał wówczas 3 pkt przewagi nad argentyńskim partnerem z zespołu Juanem Manuelem Fangio, który zdobył tytuł w sezonach 1951, 1954, 1955, 1956 oraz 1957. Jego pasmo sukcesów było przerwane przez dwukrotnego mistrza świata Alberto Ascariego z Ferrari. Chociaż Brytyjczyk Stirling Moss był w stanie regularnie uczestniczyć w wyścigach, nigdy nie zdobył mistrzostwa i jest aktualnie uważany za najlepszego kierowcę, który nie został mistrzem świata.
Ten okres był zdominowany przez zespoły fabryczne - Alfę Romeo, Ferrari, Mercedesa i Maserati - cała czwórka współzawodniczyła jeszcze przed wojną. W pierwszych sezonach używano przedwojennych samochodów takich jak Alfa Romeo 158. Wyposażone były w wąskie bieżnikowane opony i montowane z przodu silniki: 1,5-litrowe turbodoładowane lub 4,5-litrowe bez doładowania. Sezony 1952 i 1953 były rozgrywane według specyfikacji Formuły 2, używano silników bez turbodoładowania o pojemności 2 litrów, lub 1,5-litrowych silników z turbodoładowaniem. W 1954 wprowadzono nowe przepisy, pojemność silników ograniczono do 2,5 litra, Mercedes-Benz wprowadził model W196, który miał wiele innowacyjnych rozwiązań. Mercedes wygrał klasyfikacje kierowców w sezonach 1954 i 1955, przed wycofaniem się ze sportu po wypadku na Le Mans w 1955.
edytuj Zespoły garażowe (1959–1980)
Pierwszą ważną technologiczną zmianą było umieszczenie silnika za kierowcą, przez zespół Cooper. Rozwiązanie to było stosowane przez ten zespół w Formule 3, w latach pięćdziesiątych. Australijczyk Jack Brabham, i jego tytuły mistrza świata w sezonach 1959, 1960 i 1966, udowodniły przewagę tego rozwiązania. W sezonie 1961, wszystkie regularnie startujące zespoły zaczęły stosować takie rozwiązanie.
Pierwszym brytyjskim mistrzem świata był Mike Hawthorn, zdobył on tytuł jeżdżąc Ferrari w sezonie 1958. Niemniej jednak po tym, jak Colin Chapman dołączył do F1 jako konstruktor płyt podłogowych i później jako założyciel Team Lotus, brytyjskie, zielone bolidy zaczęły dominować przez następną dekadę.
W sezonie 1962, Lotus wprowadził samochód ze skorupową karoserią, stworzoną z aluminiowej blachy. To rozwiązanie okazało się największym skokiem od wprowadzenia silników montowanych z tyłu samochodu. W sezonie 1968, Lotus wprowadził malowanie Imperial Tobacco, w ten sposób wprowadzono sponsoring do Formuły 1.
Docisk aerodynamiczny powoli zyskiwał znaczenie w konstrukcjach samochodów od pojawienia się profilu lotniczego w późnych latach sześćdziesiątych. W późnych latach 70. Lotus zastosował efekt przypowierzchniowy, który zapewnił ogromny docisk i bardzo zwiększył prędkości na zakrętach.
edytuj Późniejsze lata
W latach 80. zapoczątkowana została era silników z turbodoładowaniem, które osiągały moc ponad 1000 koni mechanicznych (750 kW). Były to pojazdy o największej mocy jakie kiedykolwiek uczestniczyły w tych wyścigach.
W latach 80. zaczęto stosować wiele usprawnień, które konstruowane były z myślą aby zapewnić kierowcom łatwiejsze prowadzenie pojazdów. Te usprawnienia to m.in.: aktywne zawieszenie, automatyczne skrzynie biegów, sterowanie wszystkimi czterema kołami i system kontroli trakcji. Niektóre z tych usprawnień były zaczerpnięte ze zwykłych samochodów ulicznych, ale inne, np. aktywne zawieszenie czy hamulce tarczowe, były specjalnie zaprojektowane dla Formuły 1 a potem znalazły zastosowanie w samochodach ulicznych.
W latach 90. żadna ze stajni wyraźnie nie dominowała, najwięcej tytułów zdobył WilliamsF1, siedmiu kierowców zdobyło tytuły mistrza świata. Byli to kolejno: Ayrton Senna w sezonach 1990 i 1991 ; Nigel Mansell w sezonie 1992 ; Alain Prost w sezonie 1993 ; Michael Schumacher w sezonach 1994 i 1995 ; Damon Hill w sezonie 1996 ; Jacques Villeneuve w sezonie 1997 oraz Mika Hakkinen w sezonach 1998 i 1999.
Od roku 1984, wyścigi Formuły 1 są zdominowane przez trzy stajnie: McLaren, Ferrari i Williams. Tylko w pięciu sezonach od tego czasu mistrzostwa nie zdobywał kierowca z któregoś z tych zespołów (Michael Schumacher w sezonach 1994 i 1995 zdobył tytuły dla stajni Benetton, w sezonach 2005 i 2006 Fernando Alonso dla stajni Renault oraz w sezonie 2009 Jenson Button). W ostatnich latach znaczącą przewagę uzyskało jednak Ferrari wraz z Michaelem Schumacherem, którzy od 1999 nieprzerwanie zdobywali tytuły mistrza konstruktorów, a od sezonu 2000 tytuły mistrza kierowców. Koniec ich dominacji przyniósł sezon 2005, gdy najmłodszym Mistrzem Świata w historii Formuły 1 został Alonso, który ponownie powtórzył swój sukces w następnym sezonie w 2006 roku.
W sezonie 2007 bój o mistrzostwo stoczyły zespoły McLaren i Ferrari. Pierwszy z nich został zdyskwalifikowany w klasyfikacji konstruktorów w wyniku tzw. afery szpiegowskiej. Alonso i debiutujący Hamilton wydawali się jednak głównymi kandydatami do tytułu. Decydującym wyścigiem było ostatnie w sezonie Grand Prix Brazylii. Niespodziewanie nowym Mistrzem Świata został Kimi Räikkönen z Ferrari, który 2 wyścigi przed końcem sezonu tracił do lidera 17 pkt.
W sezonie 2008 największe znaczenie odgrywały trzy zespoły: Ferrari, McLaren i BMW Sauber, również w takiej kolejności prezentowała się pierwsza trójka klasyfikacji konstruktorów. W 59. Sezonie F1 triumf odniósł Lewis Hamilton, który w końcowej klasyfikacji o włos wyprzedził Felipe Massę. Czwarte miejsce wywalczył Polak, Robert Kubica, który zrównał się punktami z Räikkönenem, ale Kimi wygrał więcej wyścigów i to on otrzymał "brąz". Do rywalizacji przystąpiło 22 kierowców w jedenastu zespołach, jednak po GP Hiszpanii z rywalizacji wycofał się Team Super Aguri więc od GP Turcji w rywalizacji pozostało 20 kierowców w dziesięciu zespołach. W trakcie sezonu odbyło się 18 Grand Prix w 17 krajach.
edytuj Zmiany na sezon 2009 i 2010
Rewolucyjne zmiany, jakie zostały wprowadzone na sezon 2009 przez FIA doprowadziły do ukształtowania się nowego rozkładu sił w Formule 1. Zespoły, które w sezonie 2008 były pochłonięte rywalizacją o najwyższe lokaty (McLaren, Scuderia Ferrari, BMW Sauber) zaczęły borykać się z problemem niezawodności i osiągania dobrych wyników, natomiast teamy, które do tego czasu nie liczyły się w walce o tytuły (Red Bull Racing Renault, Brawn GP Mercedes - poprzednio Honda) stały się pretendentami do zdobycia mistrzostwa. Głównym kierunkiem zmian było ograniczenie docisku generowanego przez kształt aerodynamiczny bolidu i próba wyrównania strat przez przywrócenie opon typu slick, które poprawiały docisk mechaniczny. Zabroniono używania jakichkolwiek lotek i innych elementów poprawiających aerodynamikę, natomiast poszerzono przednie skrzydło oraz zwężono i podwyższono tylne. Zmiany te miały doprowadzić do ułatwienia wyprzedzania podczas wyścigu, gdyż dotychczas kierowca jadący za innym bolidem tracił przyczepność, która generowana była głównie przez aerodynamikę pojazdu.
Kolejna ze zmian miała okazać się rewolucyjna, jednak jej przyszłość w Formule 1 jest niepewna. System KERS (Kinetic Energy Recovery System - System odzyskiwania energii kinetycznej) z założenia miał ułatwiać kierowcom wyprzedzanie. System KERS jest zasilany energią uzyskiwaną podczas hamowania bolidu. Na sezon 2009 przyjęto normę wykorzystania około 83 KM przez 6 sekund na każdym okrążeniu. System ten jednak okazał się pożyteczny głównie jako broń przy atakach innych kierowców, szczególnie przydatna na długich i prostych odcinkach. Ze względu jednak na koszty rozwijania tej technologii oraz problemy z prawidłowym zbalansowaniem masy auta (KERS waży około 30 kg) zespoły zrezygnowały ze stosowania KERSu na sezon 2010. System ten będzie używany ponownie w sezonie 2011 i będzie nieobowiązkowy podobnie jak w sezonie 2009[1].
Zmiany w Formule 1 dążą do ograniczenia budżetów poszczególnych stajni. Konflikt na linii Międzynarodowa Federacja Samochodowa - Stowarzyszenie Zespołów Formuły 1 (FOTA) został wywołany sporem o wysokość budżetu na sezon 2010. Regulacja finansów to nie jedyna planowana wówczas zmiana. Od sezonu 2010 zmienione zostały reguły przeprowadzania kwalifikacji przed każdym wyścigiem. Zrezygnowano z tankowania bolidów w trzeciej części kwalifikacji taką ilością paliwa, z jaką wystartują do wyścigu. Zniesione zostało też całkowicie tankowanie aut podczas samego Grand Prix, a także stosowanie zaawansowanych technologicznie (w związku z tym drogich) kołpaków mających na celu poprawienie chłodzenia hamulców.
Do zmian w sezonie 2010 dołączył również nakaz korzystania z ręcznych podnośników bolidu używanych podczas zmiany opon (redukcja kosztów rozwijania zaawansowanego sprzętu obsługi)[2] oraz zmiana szerokości przednich opon,[3] co miało przywrócić odpowiedni balans samochodu po rewolucyjnych zmianach dotyczących aerodynamiki.
edytuj Polacy w Formule 1
Robert Kubica jest pierwszym Polakiem, a zarazem jedynym dotychczas startującym w Formule 1. Zadebiutował w 2006 roku w barwach zespołu BMW Sauber. W roku 2008 ukończył sezon na czwartej pozycji. Wygrywając wyścig o Grand Prix Kanady w roku 2008 został pierwszym zwycięzcą wyścigu F1 z Polski. Również w roku 2008 zdobył swoje pierwsze pole position podczas Grand Prix Bahrajnu.
Od roku 2010, po odejściu Fernando Alonso z Renault F1 Team do Scuderii Ferrari jedyny Polak w Formule 1 zmienił swoją dotychczasową stajnię BMW Sauber (aktualnie BMW Sauber-Ferrari) na Renault F1 Team. Jego partnerem zespołowym został pierwszy w historii Formuły 1 Rosjanin - Witalij Pietrow.
edytuj Samochody i technologia
Nowoczesne samochody Formuły 1 to jednomiejscowe pojazdy o otwartym nadwoziu, kołach wystających poza ich obrys i spojlerach zamontowanych z przodu i z tyłu. Konstrukcja bolidu musi być zgodna z precyzyjnymi przepisami wydawanymi przez FIA. Nie jest to jednak główną przyczyną braku widocznych głębokich różnic w wyglądzie współczesnych bolidów. Dobre rozwiązania szybko się rozpowszechniają wśród zespołów, w efekcie czego, bolidy upodabniają się do siebie. Działa to na zasadzie podobnej do doboru naturalnego. Cały sztab ludzi odpowiedzialny jest za wypatrzenie nowych pomysłów konkurencji. Mimo że przepisy Formuły 1 uniemożliwiają sprzedaż konstrukcji danego zespołu (konstruktora) innej stajni, zdarza się, że powiązane ze sobą zespoły mają podobne bolidy.
Silnik umieszczany jest tuż za fotelem kierowcy i stanowi integralną część podwozia, co oznacza, że z przodu jest do niego podłączony kokpit, a z tyłu skrzynia biegów wraz z tylnym zawieszeniem. Są to jednostki V8 o pojemności 2400 cm³. Ich moc wynosi około 750 KM (stare jednostki V10 miały moc bliską 900 KM), a ich obroty są ograniczone do 18000 na minutę. Wysilony silnik produkuje ok. 1 750 kW ciepła, które musi być odprowadzone do atmosfery. Większość wytworzonego ciepła odprowadzana jest wraz ze spalinami, reszta poprzez chłodnice, które umieszczone są po bokach samochodu.
Samochody Formuły 1 używają półautomatycznych, sekwencyjnych skrzyń biegów z maksymalnie siedmioma biegami do przodu i jednym do tyłu (obowiązkowym). Kierowca daje sygnał zmiany biegów używając łopatek umieszczonych za kierownicą. W zależności, z której strony łopatka zostanie pociągnięta, bieg zostaje zwiększony lub zredukowany. Dzięki takiemu rozwiązaniu kierowca ma możliwość zmiany biegów bez odrywania rąk od kierownicy.
Silniki w bolidach spalają paliwo na poziomie 60-70 l/100km. Pomimo tak dużych ilości (w porównaniu do cywilnych aut), silniki te mają najwyższą wydajność paliwową[4].
Dzięki coraz bardziej rozwiniętej technologii, bolidy Formuły 1 osiągają oszałamiające szybkości i przyspieszenie. Większość współczesnych bolidów ma następujące osiągi:
- 0-96 km/h (0-60 mil/h) w 2,3 sekundy
- 0-160 km/h (0-100 mil/h) w 3,6 sekundy
- 0-160-0 km/h (0-100 mil/h -0) w 6,6 sekundy (Przyśpieszanie oraz późniejsze hamowanie)
- 290-0 km/h w (180 mil/h – 0) w 3,5 sekundy (hamowanie)
Mimo wprowadzenia ciągłych zmian w przepisach, konstruktorzy poprawiają osiągi swoich samochodów, zwiększając moc silników i efektywność aerodynamiki. Nowe przepisy na sezon 2005 zredukowały siłę docisku o ok. 28%, z czego prawie całą odzyskano poprzez poprawę innych elementów. Obecnie jedynym dostawcą opon do bolidów jest firma Bridgestone. Podczas wyścigu opona nagrzewa się do 90-110 stopni Celsjusza[4].
Kombinezon kierowcy jest wykonany z NOMEXu i aby mógł być dopuszczony do użytku musi wytrzymać temperaturę 850 stopni przez 35 sekund. Kask kierowcy bolidu to 1,2 kg ochrony głowy. 17 warstw sklejonych ze spiekanych włókien węglowych. Wytrzymuje temperaturę 850 stopni. Wizjer wytrzymuje test pocisku wystrzeliwanego z prędkością 500 km/h. Specjalne otwory w kasku składające się na skomplikowany system cyrkulacji kasku zapewniają przepływ powietrza (w trakcie poruszania się bolidu) na poziomie 10 l/s[4].
edytuj Konstruktorzy i kierowcy
W sezonie 1950, który był pierwszym oficjalnym, do rywalizacji stanęło osiemnaście zespołów, jednak ze względu na rosnące koszty wiele z nich wycofało się bardzo szybko. W sezonie 2010 rywalizuje dwanaście zespołów, każdy reprezentowany przez dwóch kierowców. Ferrari to jedyny zespół, który jest aktywny od początku istnienia mistrzostw. Jest to zespół fabryczny – podobnie jak Renault i Mercedes. Red Bull Racing i Scuderia Toro Rosso są własnością austriackiego producenta napojów – firmy Red Bull. Vijay Mallya i Michiel Mol są właścicielami zespołu Force India, McLaren wchodzi w skład McLaren Group, Lotus wchodzi w skład Lotus Cars, a Virgin Racing wchodzi w skład Virgin Group. Tak zwanymi prywatnymi zespołami w stawce są Williams, BMW Sauber i Hispania Racing Team.
edytuj Grand Prix
edytuj Nowe Grand Prix
Z powodu wprowadzania w kolejnych krajach europejskich zakazów reklam wyrobów tytoniowych, coraz bardziej atrakcyjne staje się organizowanie Grand Prix poza starym kontynentem. Przykładem takiej tendencji mogą być Grand Prix Bahrajnu, Grand Prix Chin i Grand Prix Turcji.
Grand Prix, których organizacja została potwierdzona w najbliższych latach:
- Grand Prix Korei Południowej (sezon 2010) [5]
- Grand Prix Indii (sezon 2011) [6]
- Grand Prix USA (sezon 2012)[7]
Grand Prix, których organizacja jest planowana w następnych latach:
- Grand Prix Meksyku [8]
- Grand Prix Rosji [9]
- Grand Prix Grecji
- Grand Prix Maroka [10]
- Grand Prix Rzymu[11]
O przywrócenie do kalendarza Grand Prix Austrii starał się zespół Red Bull Racing. Wydano kilka milionów euro na modernizację toru A1-Ring. Prace zostały chwilowo przerwane z powodu protestów okolicznej ludności i ekologów. Projekt modernizacji obiektu został ostatecznie zawieszony po uznaniu przez władze Austrii racji okolicznej ludności i cofnięciu pozwolenia na budowę.[12]
Ostatnio pojawiła się inicjatywa budowy toru Formuły 1 w Polsce. Swoją kandydaturę złożyły 4 miasta: Warszawa, Wrocław, Gdynia i Kraków. W kwietniu 2009 roku firma LG wpłaciła pieniądze na budowę ulicznego toru w jednym z tych miast. Do końca lipca internauci mogli głosować na jedno z tych miast i poprzeć ideę budowy toru. Ostatecznym zwycięzcą plebiscytu został Wrocław. LG przedstawi kandydaturę Polski do organizacji wyścigu wraz z jego proponowaną lokalizacją władzom Formula One Management.
edytuj Ograniczenie liczby wyścigów
Zgodnie z porozumieniem Concorde Agreement, które obowiązywało do końca 2007 r., maksymalna liczba Grand Prix w sezonie wynosiła 17. Liczba ta była już kilkukrotnie przekroczona od sezonu 2004. Za każdy dodatkowy wyścig zespoły dostają rekompensatę, muszą także wyrazić zgodę na ich organizację. Nowe porozumienie (obowiązujące po 2007 r.) nie będzie już miało wpływu na liczbę wyścigów – stosowny zapis znalazł się już w regulaminie sportowym FIA na sezon 2008. Federacja zwiększyła limit liczby eliminacji do 20 w sezonie. Bernie Ecclestone przewidywał, że limit ten zostanie osiągnięty do sezonu 2010. Poinformował jednocześnie, że pięć różnych krajów stara się o organizację swoich wyścigów[13].
W przypadku coraz większej liczby chętnych do zorganizowania Grand Prix, nawet zwiększenie limitu do 20 wyścigów na rok może okazać się niewystarczające. Problem stanowią także zespoły, które niechętnie zgodzą się na dużą liczbę wyścigów. Ecclestone zaproponował rozciągnięcie obecnych ram sezonu (marzec-październik) nawet do grudnia. Dzięki takiemu rozwiązaniu zwiększyłyby się przerwy pomiędzy poszczególnymi wyścigami. W tym wypadku zespoły miałyby mniej czasu na testy przedsezonowe, ale problem ten został częściowo rozwiązany wprowadzaniem pojedynczego dostawcy opon i ograniczenia możliwego do przejechania dystansu podczas testów do 30 tys. km rocznie.
edytuj Problemy zwiÄ…zane z kosztami
 |
Ta sekcja wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić sekcję weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. Uwaga: Aby ułatwić pracę, dodaj do szablonu parametr |data=2010-09 |
Oświadczenie firmy Ford (byłego właściciela stajni Jaguar – obecnie Red Bull Racing) o wycofaniu się z Formuły 1 było traktowane jako dowód na potrzebę ograniczenia ponoszonych kosztów związanych z rywalizacją.[14] Obecnie niektóre zespoły posiadają budżety przekraczające 400 mln dolarów roczniepotrzebne źródło. Stawia to w ciężkiej sytuacji stajnie mniejsze, nie posiadające tak dużego zaplecza technologicznego i finansowego. FIA postanowiła więc obniżyć koszty poprzez wprowadzenie kilku zmian w regulaminie.
W sezonach 2005-2008 jedna jednostka napędowa miała wystarczać na dwa kolejne weekendy Grand Prix, od sezonu 2009 zaś każdy kierowca ma do dyspozycji 8 jednostek na cały sezon, które może dowolnie rozdysponować. Od sezonu 2008 skrzynia biegów musi wytrzymać 4 kolejne wyścigi. Dodatkowo, od sezonu 2006 wprowadzone zostały jednostki napędowe V8 o pojemności mniejszej niż do tej pory - 2,4 litra. Ograniczano liczbę testów w ciągu sezonu, by w końcu w sezonie 2009 całkowicie z nich zrezygnować.
Krytycy uważają jednak, że zmiany przepisów technicznych prowadzą do podwyższenia kosztów. Kosztowne są bowiem testy jakie stajnie przeprowadzają w celu otrzymania optymalnego efektu przy aktualnie obowiązujących regulacjach. Może to spowodować, że zespoły będące aktualnie w złej sytuacji, po radykalnych zmianach będą w jeszcze gorszej. Dodatkowo może to doprowadzić do tego, że różnica między Formułą 1, a seriami niższymi prawie zniknie, doprowadzając ostatecznie do zmniejszenia rangi tej klasy wyścigów. Co więcej koszty nie maleją aż tak drastycznie. Bogate zespoły swoje budżety po prostu przeznaczyły na rozwój innych dziedzin. Na przykład skoro silnik musi wytrzymać 2 wyścigi to trzeba skonstruować trwalsze elementy. Formuła 1 zawsze będzie się rozwijała technologicznie a w zasadzie popychała technologię do przodu.
edytuj Zobacz też
- Formuła 2 oficjalnie istniejąca w latach 1948-1984. 31 maja 2009 została ponownie wskrzeszona
- Formuła 3
- Formuła 3000 seria wyścigowa samochodów jednomiejscowych o otwartym nadwoziu, istniejąca w latach 1985-2004.
- Seria GP2
- A1 Grand Prix
Przypisy
- ↑ Michał Roszczyn: Ferrari deklaruje używanie KERS w całym sezonie 2011. Wyprzedź Mnie!, 2010-06-14.
- ↑ Michał Roszczyn: Kołpaki, podnośniki, wloty powietrza... (pol.). Wyprzedź mnie!. [dostęp 2010-02-25].
- ↑ Marek Roczniak: Bridgestone o węższych oponach, zakazie tankowania i GP Korei (pol.). Wyprzedx mnie!. [dostęp 2009-11-13].
- ↑ 4,0 4,1 4,2 Czy wiesz, że... (pol.). [dostęp 23 czerwca 2008].
- ↑ Marek Roczniak: FIA opublikowała kalendarz wyścigów na sezon 2010 (pol.). Wyprzedź mnie!. [dostęp 2009-09-21].
- ↑ Mariusz Karolak: Indie potwierdzają przeniesienie grand prix na rok 2011. Wyprzedźmnie!. [dostęp 2008-11-07].
- ↑ Marek Roczniak: GP Stanów Zjednoczonych w Teksasie od 2012 roku (pol.). Wyprzedź mnie!. [dostęp 2010-05-25].
- ↑ Grzegorz Więcek: Meksyk chce dołączyć do kalendarza F1 na rok 2010 (pol.). Wyprzedźmnie!. [dostęp 2008-08-10].
- ↑ Mariusz Karolak: Rosja i Stany w kalendarzu F1 w niedalekiej przyszłości (pol.). Wyprzedź mnie!. [dostęp 2010-04-06].
- ↑ owca: Ecclestone i Todt obecni na rundzie WTCC i F2 w Maroko (pol.). Wyprzedź mnie!. [dostęp 2010-05-01].
- ↑ Official: 2012 Rome Grand Prix circuit revealed (ang.). f1fanatic.com, 13 maja 2009 r..
- ↑ Marek Roczniak: Red Bull i tor A1-Ring (pol.). Wyprzedźmnie!. [dostęp 2004-11-17].
- ↑ Ecclestone would like a 20 race calendar (ang.). pitpass.com, 3 lutego 2007 r..
- ↑ Marek Roczniak: Jaguar wycofuje się z Formuły 1 (pol.). Wyprzedź mnie!. [dostęp 2004-09-17].
edytuj Linki zewnętrzne
- Oficjalna strona Formuły 1 (ang.)
- Oficjalna strona FIA (ang.)
- Aktualne regulacje (ang.)
- Oficjalna strona FOTA (ang.)
- Formuła 1 w katalogu Open Directory Project
Inne wersje językowe: ca | de | en | es | fr | it | nl | no | pl | pt | ru | ro | fi | sv | tr | vo |