| Bawaria | |||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||
| Pełna nazwa kraju związkowego (niem.) |
Freistaat Bayern | ||||||||||||||||||||
| Stolica kraju związkowego | Monachium | ||||||||||||||||||||
| ISO 3166-2: | DE-BY | ||||||||||||||||||||
| Hymn kraju związkowego | Gott mit dir du Land der Bayern! | ||||||||||||||||||||
| Powierzchnia | 70 533 km² | ||||||||||||||||||||
| Ludność | 12.494.781 mieszk. (31 marca 2009) |
||||||||||||||||||||
| Gęstość zaludnienia | 177 mieszk./km² | ||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||
| Premier | Horst Seehofer (CSU) | ||||||||||||||||||||
| Partia rządząca | CSU | ||||||||||||||||||||
| Skład landtagu: | |||||||||||||||||||||
| CSU | 92 | ||||||||||||||||||||
| SPD | 39 | ||||||||||||||||||||
| FDP | 16 | ||||||||||||||||||||
| Partia Zielonych | 19 | ||||||||||||||||||||
| Ostatnie wybory | 28 września 2008 | ||||||||||||||||||||
| Liczba posłów do Rady Federalnej |
6 | ||||||||||||||||||||
| Zadłużenie publiczne kraju | 21,24 miliardów € (2004) |
||||||||||||||||||||
| Zadłużenie publiczne w przeliczeniu na mieszkańca |
1708 € (2004) |
||||||||||||||||||||
Wolne Państwo Bawaria (niem. Freistaat Bayern) to największy pod względem powierzchni kraj związkowy Republiki Federalnej Niemiec.
Spis treści |
Bawaria graniczy z Austrią, Czechami i Szwajcarią (od strony Jeziora Bodeńskiego) oraz krajami związkowymi Badenią-Wirtembergią, Hesją, Turyngią i Saksonią.
Rzeki: Altmühl, Alz, Amper, Dunaj, Fränkische Saale, Iller, Inn, Isen, Izara, Lech, Men, Mindel, Naab, Paar, Pegnitz, Regen, Regnitz, Rott, Vils, Wertach
Kanały: Men-Dunaj
Jeziora: Ammer, Bodeńskie, Chiem, Starnbgerger
Ważniejsze wzniesienia: Nebelhorn (2224 m), Zugspitze (2963 m), Watzmann (2714 m), Grosser Arber (1457 m)
Bawaria należy do najbogatszych regionów współczesnych Niemiec. Wysoko rozwinięty jest tam przemysł elektroniczny, maszynowy (w tym samochodowy), lotniczy, włókienniczy, rafineryjny (ropa dostarczana jest rurociągami z portów Morza Śródziemnego).
Nazwa znanego producenta samochodów - BMW - znaczy "Bawarska Fabryka Silników" (Bayerische Motoren Werke).
Inne znane firmy z Bawarii: Siemens, Audi (samochody osobowe), MAN (autobusy i samochody ciężarowe), MTU (silniki lotnicze i czołgowe), EADS (europejski koncern militarny i lotniczy), o2 Germany (operator komórkowy), HypoVereinsbank, Munich RE (jedna z dwóch największych firm reasekuracyjnych na świecie), PREMIERE (niemiecka płatna telewizja), ProSiebenSat.1 Media AG (koncern medialny). Bawaria nazywana jest również doliną krzemową Niemiec.
Wysoko rozwinięte i wydajne jest też bawarskie rolnictwo. Bawaria szczyci się największą w Niemczech produkcją mleka, serów i wyrobów mleczarskich.
Na terenie Bawarii znajdują się 3 elektrownie atomowe: Isar 1 i Isar 2, Grafenrheinfeld, Gundremmingen. W miejscowości Garching (15km na północ od Monachium) znajduje się reaktor badawczy.
Religia
Bawaria jest krajem o tradycji katolickiej. W Altötting znajduje się jedno z najważniejszych w Europie sanktuariów kultu maryjnego. Z miejscowości Marktl am Inn w południowo-wschodniej Bawarii pochodzi Papież Benedykt XVI.
Zabytki
Muzea
Uniwersytety
Sport
Znani Bawarczycy
Słynny festiwal piwa Oktoberfest odbywa się we wrześniu (od 1811 roku) i jest największym festiwalem tego typu na świecie. Początek imprezy jest wyznaczany na dwa tygodnie przed pierwszą niedzielą października, a festiwal trwa dwa tygodnie (dokładnie od piątku do niedzieli czyli 17 dni).
W VI wieku obecna Bawaria wchodziła w obszar państwa plemiennego Bawarów, ludu germańskiego z korzeniami alemańskimi, turyngijskimi, frankońskimi i ostrogockimi. Bawarowie stworzyli własne księstwo, później zależne od państwa Franków. Pierwszym znanym władcą był Garibald (Heribald) I, panujący od w latach 548(?)–590. Od 788 do 907 r. Bawaria znajdowała się w granicach państwa Franków. Następnie władzę przejęła miejscowa dynastia Luitpoldingów (907–947 i krótko 983–985). Bawaria znalazła się wkrótce w Rzeszy Niemieckiej. W 1070 r. tron bawarski został przez króla niemieckiego Henryka IV oddany sprzymierzonym z nim Welfom (1070–1139 i 1156–1180). Od 1180 do 1918 Bawaria była rządzona przez członków dynastii Wittelsbachów, którzy od 1623 r. byli elektorami. W 1806 stała się królestwem. W 1815 do Bawarii włączono Palatynat Reński. Od 1818 r. stała się monarchią konstytucyjną (na podstawie Aktu Konstytucyjnego, Verfassungs–Urkunde). Panujący od 1825 roku Ludwik I Wittelsbach zmienił oficjalny zapis nazwy państwa z Baiern na Bayern; litera „y” miała symbolizować tradycję starożytną w przeciwieństwie do potocznej „i”. 18 stycznia 1828 r. Bawaria i Wirtembergia utworzyły Bawarsko–Wirtemberski Związek Celny (Bayerisch–Würtembergischer Zollverein), a sześć lat później przystąpiły do Niemieckiego Związku Celnego. W 1871 r. Bawaria została włączona do Cesarstwa Niemieckiego, z zachowaniem odrębności (poczta, polityka zagraniczna, kolej i armia w czasie pokoju), które zlikwidowano dopiero w 1919 r. W tym samym roku doszło do krótkotrwałego powołania Bawarskiej Republiki Rad. W 1949 r. Bawaria weszła w skład Republiki Federalnej Niemiec[1].
We wrześniu 2006 roku tuż przed pielgrzymką do Niemiec, papież Benedykt XVI użył określenia Państwo Wielka Bawaria.
Bawaria podzielona jest na siedem okręgów regencyjnych (Regierungsbezirke): Dolna Frankonia (Würzburg), Górna Frankonia (Bayreuth), Środkowa Frankonia (Ansbach), Szwabia (Augsburg), Górny Palatynat (Ratyzbona), Górna Bawaria (Monachium) i Dolna Bawaria (Landshut). Mieszkańcy każdego z tych regionów posiadają nieco odrębną kulturę i rozpoznawalny akcent językowy.
Równolegle do władz rejencji działają władze Bezirk.
Niższym szczeblem podziału jest podział na 71 powiatów i 25 miast na prawach powiatu.
| 25 miast na prawach powiatu: | ||
|
|
|
|
|||||||