bmw.auto-swiat.info
bmw.auto-swiat.info
Reklama: Płytki podłogowe Płytki podłogowe Płytki podłogowe | Obróbka metali Obróbka metali Obróbka metali | doładowanie telefonu | Euphoria
| Bawaria | |||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||
 |
|||||||||||||||||||||
| Pełna nazwa kraju związkowego (niem.) |
Freistaat Bayern | ||||||||||||||||||||
| Stolica kraju związkowego | Monachium | ||||||||||||||||||||
| ISO 3166-2: | DE-BY | ||||||||||||||||||||
| Hymn kraju związkowego | Gott mit dir du Land der Bayern! | ||||||||||||||||||||
| Powierzchnia | 70 533 km² | ||||||||||||||||||||
| Ludność | 12.494.781 mieszk. (31 marca 2009) |
||||||||||||||||||||
| Gęstość zaludnienia | 177 mieszk./km² | ||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||
| Premier | Horst Seehofer (CSU) | ||||||||||||||||||||
| Partia rządząca | CSU | ||||||||||||||||||||
| Skład landtagu: | |||||||||||||||||||||
| CSU | 92 | ||||||||||||||||||||
| SPD | 39 | ||||||||||||||||||||
| FDP | 16 | ||||||||||||||||||||
| Partia Zielonych | 19 | ||||||||||||||||||||
| Ostatnie wybory | 28 września 2008 | ||||||||||||||||||||
| Liczba posłów do Rady Federalnej |
6 | ||||||||||||||||||||
| Zadłużenie publiczne kraju | 21,24 miliardów € (2004) |
||||||||||||||||||||
| Zadłużenie publiczne w przeliczeniu na mieszkańca |
1708 € (2004) |
||||||||||||||||||||
.svg&filetimestamp=20090925124306)
.svg&filetimestamp=20080511230206)
Wolne Państwo Bawaria (niem. Freistaat Bayern) to największy pod względem powierzchni kraj związkowy Republiki Federalnej Niemiec.
Spis treści |
edytuj Informacje ogólne
- stolica: Monachium
- liczba mieszkańców: 12 464 997 (30 września 2005)
- powierzchnia: 70 549,44 km²
- język: niemiecki (dialekty bawarski, szwabski, wschodnio- i reńskofrankoński, turyngijski)
- produkt krajowy brutto: 385 miliardów dolarów
- ważniejsze miasta: Monachium, Norymberga, Augsburg, Regensburg, Würzburg, Ingolstadt, Fürth i Erlangen
- klimat: umiarkowany przejściowy, między morskim a kontynentalnym; w Alpach górski
- Średnie temperatury: od -5 do 1°C w zimie, od 12 do 23°C w lecie
- Opady: od 800 do 1 000 mm rocznie, od 2 000 do 2 500 mm rocznie (w Alpach Bawarskich)
edytuj Geografia
Bawaria graniczy z Austrią, Czechami i Szwajcarią (od strony Jeziora Bodeńskiego) oraz krajami związkowymi Badenią-Wirtembergią, Hesją, Turyngią i Saksonią.
Rzeki: Altmühl, Alz, Amper, Dunaj, Fränkische Saale, Iller, Inn, Isen, Izara, Lech, Men, Mindel, Naab, Paar, Pegnitz, Regen, Regnitz, Rott, Vils, Wertach
Kanały: Men-Dunaj
Jeziora: Ammer, Bodeńskie, Chiem, Starnbgerger
Ważniejsze wzniesienia: Nebelhorn (2224 m), Zugspitze (2963 m), Watzmann (2714 m), Grosser Arber (1457 m)
edytuj Rolnictwo i przemysł
Bawaria należy do najbogatszych regionów współczesnych Niemiec. Wysoko rozwinięty jest tam przemysł elektroniczny, maszynowy (w tym samochodowy), lotniczy, włókienniczy, rafineryjny (ropa dostarczana jest rurociągami z portów Morza Śródziemnego).
Nazwa znanego producenta samochodów - BMW - znaczy "Bawarska Fabryka Silników" (Bayerische Motoren Werke).
Inne znane firmy z Bawarii: Siemens, Audi (samochody osobowe), MAN (autobusy i samochody ciężarowe), MTU (silniki lotnicze i czołgowe), EADS (europejski koncern militarny i lotniczy), o2 Germany (operator komórkowy), HypoVereinsbank, Munich RE (jedna z dwóch największych firm reasekuracyjnych na świecie), PREMIERE (niemiecka płatna telewizja), ProSiebenSat.1 Media AG (koncern medialny). Bawaria nazywana jest również doliną krzemową Niemiec.
Wysoko rozwinięte i wydajne jest też bawarskie rolnictwo. Bawaria szczyci się największą w Niemczech produkcją mleka, serów i wyrobów mleczarskich.
Na terenie Bawarii znajdują się 3 elektrownie atomowe: Isar 1 i Isar 2, Grafenrheinfeld, Gundremmingen. W miejscowości Garching (15km na północ od Monachium) znajduje się reaktor badawczy.
edytuj Kultura i sport
Religia
Bawaria jest krajem o tradycji katolickiej. W Altötting znajduje się jedno z najważniejszych w Europie sanktuariów kultu maryjnego. Z miejscowości Marktl am Inn w południowo-wschodniej Bawarii pochodzi Papież Benedykt XVI.
Zabytki
- rezydencja biskupów Würzburga (od 1981 na liście światowego dziedzictwa kultury UNESCO)
- kościół pielgrzymkowy w Wies (od 1983 na liście światowego dziedzictwa kultury UNESCO)
- stare miasto w Bambergu (od 1993 na liście światowego dziedzictwa kultury UNESCO)
- cześć retycka limesu górnogermańsko-retyckiego (od 2005 na liście światowego dziedzictwa kultury UNESCO)
- stare miasto w Ratyzbonie (od 2006 na liście światowego dziedzictwa kultury UNESCO), m.in. Most Kamienny, Katedra Św. Piotra
- kościół NMP w Monachium
- barokowy pałac Nymphenburg w Monachium
- pałac królewski w Monachium
- zamek w Norymberdze
- zamek Trausnitz w Landshut
- zamki Ludwika II: Neuschwanstein, Linderhof i Herrenchiemsee
- klasztor benedyktyński i kościół św. Mikołaja, św. Elżbiety i św. Marii w Andechsie
Muzea
- Stara Pinakoteka w Monachium - malarstwo światowe XIV-XVIII wieku
- Nowa Pinakoteka w Monachium - malarstwo światowe XIX i XX wiek
- Muzeum Niemieckie w Monachium - największe muzeum przyrodniczo-techniczne świata
Uniwersytety
Sport
- W Bawarii znajdują się znane ośrodki sportów zimowych - Garmisch-Partenkirchen (olimpiada zimowa w 1936 roku), Berchtesgaden, Oberstdorf - oraz wodnych.
- FC Bayern Monachium to najbardziej utytułowany niemiecki klub piłkarski.
Znani Bawarczycy
- papież Benedykt XVI (Joseph Ratzinger)
- piosenkarze i DJ'e: Daniel Küblböck, Maximilian Schlichter, DJ Hell, Tomcraft
- malarze: Hans Holbein starszy, Albrecht Dürer, Lucas Cranach, Franz Marc
- kompozytorzy: Orlando di Lasso, Christoph Willibald Gluck, Richard Wagner, Richard Strauss, Carl Orff
- pisarze: Anna Wimschneider, Thomas Mann i Bertolt Brecht
- naukowcy: laureaci nagród Nobla Konrad Lorenz i Wilhelm Röntgen
- reżyserzy: Werner Herzog, Rainer Werner Fassbinder
- piłkarze: Franz Beckenbauer
Słynny festiwal piwa Oktoberfest odbywa się we wrześniu (od 1811 roku) i jest największym festiwalem tego typu na świecie. Początek imprezy jest wyznaczany na dwa tygodnie przed pierwszą niedzielą października, a festiwal trwa dwa tygodnie (dokładnie od piątku do niedzieli czyli 17 dni).
edytuj Historia Bawarii
W VI wieku obecna Bawaria wchodziła w obszar państwa plemiennego Bawarów, ludu germańskiego z korzeniami alemańskimi, turyngijskimi, frankońskimi i ostrogockimi. Bawarowie stworzyli własne księstwo, później zależne od państwa Franków. Pierwszym znanym władcą był Garibald (Heribald) I, panujący od w latach 548(?)–590. Od 788 do 907 r. Bawaria znajdowała się w granicach państwa Franków. Następnie władzę przejęła miejscowa dynastia Luitpoldingów (907–947 i krótko 983–985). Bawaria znalazła się wkrótce w Rzeszy Niemieckiej. W 1070 r. tron bawarski został przez króla niemieckiego Henryka IV oddany sprzymierzonym z nim Welfom (1070–1139 i 1156–1180). Od 1180 do 1918 Bawaria była rządzona przez członków dynastii Wittelsbachów, którzy od 1623 r. byli elektorami. W 1806 stała się królestwem. W 1815 do Bawarii włączono Palatynat Reński. Od 1818 r. stała się monarchią konstytucyjną (na podstawie Aktu Konstytucyjnego, Verfassungs–Urkunde). Panujący od 1825 roku Ludwik I Wittelsbach zmienił oficjalny zapis nazwy państwa z Baiern na Bayern; litera „y” miała symbolizować tradycję starożytną w przeciwieństwie do potocznej „i”. 18 stycznia 1828 r. Bawaria i Wirtembergia utworzyły Bawarsko–Wirtemberski Związek Celny (Bayerisch–Würtembergischer Zollverein), a sześć lat później przystąpiły do Niemieckiego Związku Celnego. W 1871 r. Bawaria została włączona do Cesarstwa Niemieckiego, z zachowaniem odrębności (poczta, polityka zagraniczna, kolej i armia w czasie pokoju), które zlikwidowano dopiero w 1919 r. W tym samym roku doszło do krótkotrwałego powołania Bawarskiej Republiki Rad. W 1949 r. Bawaria weszła w skład Republiki Federalnej Niemiec[1].
We wrześniu 2006 roku tuż przed pielgrzymką do Niemiec, papież Benedykt XVI użył określenia Państwo Wielka Bawaria.
edytuj Podział administracyjny
Bawaria podzielona jest na siedem okręgów regencyjnych (Regierungsbezirke): Dolna Frankonia (Würzburg), Górna Frankonia (Bayreuth), Środkowa Frankonia (Ansbach), Szwabia (Augsburg), Górny Palatynat (Ratyzbona), Górna Bawaria (Monachium) i Dolna Bawaria (Landshut). Mieszkańcy każdego z tych regionów posiadają nieco odrębną kulturę i rozpoznawalny akcent językowy.
Równolegle do władz rejencji działają władze Bezirk.
Niższym szczeblem podziału jest podział na 71 powiatów i 25 miast na prawach powiatu.
| 25 miast na prawach powiatu: | ||
|
|
|
edytuj Ciekawostki
edytuj Zobacz też
edytuj Bibliografia
- Michał Buchta, Bawaria. Historia polityczna kraju, "Histmag.org", 24 maja 2009.
Przypisy
- ↑ Michał Buchta, Bawaria. Historia polityczna kraju, "Histmag.org", 24 maja 2009.
- ↑ Leszek Żukowski Największe kłamstwa i mistyfikacje w dziejach Kościoła.
edytuj Linki zewnętrzne
- Michał Buchta, Bawaria. Historia polityczna kraju, "Histmag.org", 24 maja 2009.
- Strona www Bawarii (niem.)
|
|||||||
Inne wersje językowe: ca | de | en | es | fr | it | nl | no | pl | pt | ru | ro | fi | sv | tr | vo |