30 września jest 273. (w latach przestępnych 274.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 92 dni.

Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Wagi.

edytuj Święta

• imieniny obchodzą: Felicja, Franciszek, Grzegorz, Hieronim, Hieronima, Honoriusz, Imisław, Nadzieja, Ursus, Wiktor, Znamir i Zofia.
• Botswana – Święto Niepodległości (1966)
• międzynarodowe – Międzynarodowy Dzień Tłumacza (od 1953)
• Polska – Dzień Chłopaka
• wspomnienia i święta w Kościele katolickim^[1][2], obchodzą:
  • św. Franciszek Borgiasz
  • św. Grzegorz Oświeciciel
  • św. Hieronim
  • św. Honoriusz z Canterbury
  • św. Szymon z Crépy
  • św. Wiktor i św. Ursus, męczennicy
  • św. Zofia, wdowa
  • bł. Felicja Meda z Mediolanu

edytuj Wydarzenia w Polsce

• 1632 – Armia moskiewska wkroczyła w granice Rzeczpospolitej, rozpoczęła się wojna smoleńska.
• 1773 – Sejm ratyfikował traktaty rozbiorowe.
• 1794 – Insurekcja kościuszkowska: Jan Henryk Dąbrowski pokonał Prusaków w bitwie pod Łabiszynem.
• 1890 – Zainaugurował działalność Teatr Polski w Bielsku-Białej.
• 1904 – Zainaugurował działalność Teatr im. Wilama Horzycy w Toruniu.
• 1922 – Kraków: wprowadzono ruch prawostronny.
• 1928 – Otwarto stadion Polonii Warszawa.
• 1928 – Powstał klub sportowy Unia Tarnów.
• 1929 – Poznań: zakończyła się Powszechna Wystawa Krajowa.
• 1938 – Koszalin: zlikwidowano komunikację tramwajową.
• 1938 – Polska przedstawiła Czechosłowacji ultimatum w sprawie Zaolzia.
• 1939 – Ignacy Mościcki przekazał urząd prezydenta Władysławowi Raczkiewiczowi.
• 1939 – Prezydent Władysław Raczkiewicz mianował Władysława Sikorskiego premierem rządu RP na emigracji.
• 1944 – Pod naciskiem Wielkiej Brytanii ze stanowiska Naczelnego Wodza odwołano generała Kazimierza Sosnkowskiego.
• 1944 – 61. dzień powstania warszawskiego: Kapitulacja Żoliborza.
• 1949 – Rząd polski zerwał stosunki dyplomatyczne z Jugosławią.
• 1954 – Utworzono Tatrzański Park Narodowy.
• 1986 – Powstała Tymczasowa Rada NSZZ Solidarność.
• 1986 – Telewizja Polska wyemitowała premierowy odcinek serialu Alternatywy 4.
• 1994 – Miał miejsce tzw. obiad drawski; bunt generalicji przeciwko ówczesnemu ministrowi obrony narodowej.
• 1997 – FSO rozpoczęła produkcję modelu Daewoo Lanos.
• 2005 – 13 osób zginęło w wypadku autokarowym koło Jeżewa.
• 2006 – Warszawa: odbyła się gala finałowa konkursu Miss World 2006 w Sali Kongresowej.
• 2006 – Zostały zlikwidowane Wojskowe Służby Informacyjne.
• 2007 – Nysa: odbyła się uroczystość beatyfikacyjna Marii Merkert, założycielki zgromadzenia sióstr św. Elżbiety.

edytuj Wydarzenia na świecie

Ława oskarżonych w trakcie procesu norymberskiego – 1946

  Wikimedia Commons ma zbiór multimediów związany z tematem:
30 września

• 1399 – Henryk IV Lancaster obalił Ryszarda II.
• 1452 – Wydrukowano pierwszą książkę – Biblię Johanna Gutenberga.
• 1681 – Ludwik XIV wydał dekret o przekazaniu katolikom katedry w Strasburgu.
• 1745 – Wojny śląskie: stoczono bitwę pod Soor.
• 1791 – We Freihaustheater w Wiedniu miała miejsce premiera opery Czarodziejski flet Wolfganga Amadeusza Mozarta.
• 1846 – Amerykański dentysta William Morton po raz pierwszy użył narkozy do zabiegu usunięcia zęba.
• 1880 – Henry Draper wykonał pierwsze zdjęcie obiektu pozasłonecznego – Wielkiej Mgławicy w Orionie.
• 1882 – Na rzece Fox w Appleton w stanie Wisconsin uruchomiono pierwszą hydroelektrownię.
• 1888 – Kuba Rozpruwacz jednego dnia zamordował dwie prostytutki: Catharine Eddowes i Elizabeth Stride.
• 1895 – Madagaskar stał się protektoratem Francji.
• 1901 – Hubert Booth opatentował odkurzacz.
• 1911 – USA: 78 osób zginęło po przerwaniu zapory wodnej w Austin w stanie Pensylwania.
• 1918 – I wojna światowa: skapitulowała Bułgaria.
• 1927 – Otwarto pierwszy odcinek tokijskiego metra.
• 1946 – Rozpoczęło się ogłoszanie wyroku Międzynarodowego Trybunału Wojskowego w Norymberdze.
• 1947 – Jemen oraz Pakistan zostały członkami ONZ.
• 1949 – Blokada Berlina: po odbyciu ponad 278 tysięcy lotów oficjalnie został zlikwidowany most powietrzny do Berlina.
• 1961 – Powstała OECD.
• 1965 – Rozpoczęła się wojna domowa w Indonezji.
• 1966 – Botswana (jako Beczuana) uzyskała niepodległość (od Wielkiej Brytanii).
• 1966 – Po odbyciu 20. letnich kar pozbawienia wolności, nazistowscy zbrodniarze wojenni Baldur von Schirach i Albert Speer opuścili berlińskie więzienie Spandau.
• 1975 – Odbył się pierwszy lot amerykańskiego śmigłowca szturmowego Apache.
• 1999 – Wypadek jądrowy w Tokaimura: 2 osoby zginęły wskutek przypadkowo wywołanej reakcji łańcuchowej w japońskim zakładzie przerobu odpadów atomowych.
• 2004 – Niedaleko japońskich wysp Ogasawara zaobserwowano pierwszy żywy okaz kałamarnicy olbrzymiej.
• 2005 – Duński dziennik Jyllands-Posten zamieścił na swych łamach kontrowersyjne karykatury Mahometa.
• 2007 – Na Ukrainie odbyły się przedterminowe wybory parlamentarne.
• 2009 – W wyniku trzęsienia ziemi na Sumatrze zginęło co najmniej 1100 osób, kilka tysięcy zostało rannych.

edytuj Urodzili się

• 1207 – Dżalal ad-Dina Rumi, perski poeta, mistyk (zm. 1273)
• 1227 – Mikołaj IV, papież (zm. 1292)
• 1700 – Stanisław Konarski, polski pisarz, pedagog (zm. 1773)
• 1715 – Étienne de Condillac, francuski filozof (zm. 1780)
• 1732 – Jacques Necker, francuski polityk pochodzenia szwajcarskiego, generalny kontroler finansów Francji (zm. 1804)
• 1751 – Johann Georg Bach, niemiecki organista, kompozytor (zm. 1797)
• 1765 – José María Morelos, meksykański duchowny katolicki, działacz niepodległościowy (zm. 1815)
• 1800 – Hieronim Hermosilla, hiszpański dominikanin, misjonarz, biskup, męczennik, święty katolicki (zm. 1861)
• 1806 – Wilhelm V Orański, stadhouder Republiki Zjednoczonych Prowincji (zm. 1804)
• 1839 – Sarah Winchester, amerykańska milionerka, właścicielka domu, który miał odstraszać złe duchy (zm. 1922)
• 1849 – Michał Bobrzyński, polski historyk, polityk, namiestnik Galicji (zm. 1935)
• 1870 – Jean Baptiste Perrin, francuski fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1942)
• 1877 – Adam Skałkowski, polski historyk (zm. 1951)
• 1879 – Hieronim Wyczółkowski, polski działacz społeczny, urzędnik samorządowy, polityk, minister (zm. 1971)
• 1882
  • Hans Geiger, niemiecki fizyk, twórca licznika Geigera-Müllera (zm. 1945)
  • George Bancroft, amerykański aktor (zm. 1956)
• 1883 – Bernhard Rust, niemiecki polityk, działacz nazistowski, minister do spraw nauki i szkolnictwa III Rzeszy (zm. 1945)
• 1891 – Antoni Bolt, polski polityk, prezydent Torunia (zm. 1941)
• 1892 – Władysław Miegoń, błogosławiony, polski duchowny katolicki, kapelan Marynarki Wojennej (zm. 1942)
• 1895
  • Aleksander Wasilewski, rosyjski dowódca wojskowy, marszałek ZSRR, minister sił zbrojnych ZSRR (zm. 1977)
  • Lewis Milestone, amerykański reżyser filmowy (zm. 1980)
• 1897 – Lil Dagover, niemiecka aktorka (zm. 1980)
• 1898
  • Renée Adorée, francuska aktorka (zm. 1933)
  • Charlotte Grimaldi, księżna Monako (zm. 1977)
• 1905
  • Michael Powell, brytyjski reżyser filmowy (zm. 1990)
  • Nevill Francis Mott, angielski fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1996)
• 1906 – Mireille Hartuch, francuska piosenkarka, aktorka (zm. 1996)
• 1908 – Dawid Ojstrach, ukraiński skrzypek (zm. 1974)
• 1909 – John Goodell, amerykański reżyser filmów dokumentalnych (zm. 2004)
• 1911
  • Jerzy Kierst, polski poeta, tłumacz (zm. 1988)
  • Boris Taslitzky, francuski malarz (zm. 2005)
• 1913
  • Bill Walsh, amerykański scenarzysta i producent filmowy (zm. 1975)
  • Samuel Eilenberg, amerykański matematyk pochodzenia polskiego (zm. 1998)
• 1915
  • Zbigniew Resich, polski prawnik, pierwszy prezes Sądu Najwyższego, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (zm. 1989)
  • Lester Maddox, amerykański polityk (zm. 2003)
• 1917
  • Park Chung-hee, koreański polityk, premier i prezydent Południowej Korei (zm. 1979)
  • Buddy Rich, amerykański perkusista jazzowy (zm. 1987)
• 1919 – Tadeusz Grzesło, polski pedagog, harcmistrz ZHP, żołnierz AK, porucznik rezerwy WP (zm. 2007)
• 1921
  • Deborah Kerr, szkocka aktorka (zm. 2007)
  • Pedro Knight, kubański trębacz (zm. 2007)
  • Stanisław Nagy, polski duchowny katolicki, kardynał, sercanin
• 1922
  • Janusz Warmiński, polski aktor (zm. 1996)
  • Jesús Orta Ruiz, kubański poeta (zm. 2006)
• 1924
  • Truman Capote, amerykański pisarz (zm. 1984)
  • Lucjan Dembiński, polski reżyser filmów animowanych, aktor-lalkarz (zm. 1998)
  • Jerzy Pelc, polski filozof, semiotyk, logik, profesor Uniwersytetu Warszawskiego
  • Krystyna Bobrowska, łodzianka, teatrolog, społecznik, Honorowy Prezes Towarzystwa Przyjaciół Łodzi
• 1928 – Elie Wiesel, amerykański pisarz, dziennikarz pochodzenia rumuńskiego, laureat Nagrody Nobla
• 1929 – Helga Gitmark, norweska polityk, minister ochrony środowiska naturalnego (zm. 2008)
• 1931
  • Miłko Bobocow, bułgarski szachista, arcymistrz (zm. 2000)
  • Angie Dickinson, amerykańska aktorka
  • Roman Drahan, polski poeta
  • Franciszek Gąsienica Groń, polski narciarz, kombinator norweski, medalista olimpijski
• 1933 – Mars Rafikow, radziecki kosmonauta (zm. 2000)
• 1934
  • Alan A'Court, angielski piłkarz, reprezentant Anglii (zm. 2009)
  • Udo Jürgens, austriacki piosenkarz
  • Urszula Rzeczkowska, polska akordeonistka, kompozytorka (zm. 1978)
• 1935 – Johnny Mathis, amerykański piosenkarz
• 1937 – Jurek Becker, niemiecki pisarz (zm. 1997)
• 1939
  • Krzysztof Jakowicz, polski skrzypek, pedagog
  • Jean-Marie Lehn, francuski chemik, laureat Nagrody Nobla
• 1942
  • Frankie Lymon, amerykański piosenkarz (zm. 1968)
  • Andrzej Dutkiewicz, polski kompozytor, pianista
• 1943
  • Johann Deisenhofer, niemiecki chemik, laureat Nagrody Nobla
  • Wiktor Krebok, polski trener siatkówki, selekcjoner reprezentacji Polski
  • Marilyn McCoo, amerykańska wokalistka zespołu The Fifth Dimension
• 1944 – Jean-Louis Debré, francuski prawnik, polityk, minister spraw wewnętrznych
• 1945 – Ehud Olmert, izraelski polityk, premier Izraela
• 1946 – Dan O'Bannon, amerykański reżyser filmowy (zm. 2009)
• 1947
  • Marc Bolan, brytyjski muzyk zespołu T. Rex (zm. 1977)
  • Jan Oleszkowicz, polski kompozytor, pedagog
• 1948
  • Raúl Reyes, kolumbijski rewolucjonista, rzecznik FARC (zm. 2008)
  • Edward Kolbus, polski poeta
• 1949 – Andrzej Szajna, polski gimnastyk sportowy, medalista mistrzostw świata, uczestnik Igrzysk Olimpijskich
• 1951
  • Maria Bigoszewska, polska poetka
  • Barry Marshall, australijski lekarz, laureat Nagrody Nobla
• 1954
  • Basia, polska piosenkarka
  • Józef Grochowina, polski poeta, krytyk literacki
  • Barry Williams, amerykański aktor
  • Andrzej Zybertowicz, polski socjolog, profesor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika
• 1956 – Vondie Curtis-Hall, amerykański aktor, reżyser
• 1957 – Fran Drescher, amerykańska aktorka
• 1961 – Eric Stoltz, amerykański aktor
• 1962
  • Dariusz Dziekanowski, polski piłkarz, trener piłkarski, reprezentant Polski
  • Frank Rijkaard, holenderski piłkarz, trener piłkarski, reprezentant Holandii, mistrz Europy, selekcjoner reprezentacji Holandii
• 1964
  • Monica Bellucci, włoska aktorka
  • Robby Takac, amerykański wokalista i basista zespołu Goo Goo Dolls
• 1968 – Tymon Tymański, polski muzyk jazzowy zespołów: Miłość, Kury, Czan, NRD, Masło, The Users, Tymon & The Transistors
• 1969 – Jakub Porada, polski dziennikarz
• 1971 – Marcin Pawłowski, polski dziennikarz (zm. 2004)
• 1972 – Ari Behn, norweski pisarz
• 1973 – Dzidosław Żuberek, polski piłkarz
• 1974
  • Daniel Dziarmaga, polski piłkarz (zm. 2005)
  • Ashley Hamilton, amerykański aktor, piosenkarz
• 1975 – Marcin Kubsik, polski piłkarz
• 1976 – Barbara Madejczyk, polska lekkoatletka, oszczepniczka, uczestniczka Igrzysk Olimpijskich
• 1978 – Małgorzata Glinka, polska siatkarka, reprezentantka Polski, mistrzyni Europy
• 1979 – Andy van der Meyde, holenderski piłkarz, reprezentant Holandii
• 1980
  • Dante Amaral, brazylijski siatkarz, reprezentant Brazylii
  • Martina Hingis, szwajcarska tenisistka, mistrzyni Australian Open, Wimbledonu i US Open
  • Milagros Sequera, wenezuelska tenisistka
• 1981 – Cecelia Ahern, irlandzka pisarka
• 1982
  • Takesure Chinyama, zimbabwejski piłkarz, reprezentant Zimbabwe
  • Kieran Culkin, amerykański aktor

edytuj Zmarli

•   420 – Hieronim ze Strydonu, święty, ojciec Kościoła, autor Wulgaty (ur. ok. 347)
•   653 – Honoriusz, arcybiskup Canterbury (ur. ?)
• 1089 – Mieszko Bolesławowic, (przypuszczalnie) książę krakowski (ur. 1069)
• 1246 – Jarosław II, wielki książę kijowski i włodzimierski (ur. 1191)
• 1288 – Leszek Czarny, książę sieradzki, sandomierski i krakowski, książę Polski (ur. ok. 1241)
• 1414 – Piotr Wysz, polski duchowny katolicki, biskup krakowski (ur. ok. 1354)
• 1581 – Hubert Languet, francuski dyplomata (ur. 1518)
• 1854 – Józef Chłopicki, polski dowódca wojskowy, generał, wódz naczelny powstania listopadowego (ur. 1771)
• 1897 – Teresa z Lisieux, święta, francuska zakonnica (ur. 1873)
• 1908 – Karol Estreicher, polski publicysta, bibliograf, historyk literatury i teatru (ur. 1827)
• 1911 – Franciszek Kostrzewski, polski malarz, ilustrator, rysownik, karykaturzysta (ur. 1826)
• 1936 – Bolesław Markowski, polski prawnik, ekonomista, członek Rady Stanu, minister skarbu (ur. 1862)
• 1938 – Wojciech Stanisław Owczarek, polski duchowny katolicki, biskup włocławski (ur. 1875)
• 1940 – Walter Kollo, niemiecki kompozytor (ur. 1878)
• 1950 – Friedrich Feher, niemiecki reżyser filmowy (ur. 1889)
• 1955 – Michael Chekhov, amerykański aktor pochodzenia rosyjskiego, pedagog (ur. 1891)
• 1955 – James Dean, amerykański aktor (ur. 1931)
• 1969 – Frigyes Bán, węgierski reżyser filmowy (ur. 1902)
• 1970 – Zdzisław Karczewski, polski aktor (ur. 1903)
• 1972 – Edgar G. Ulmer, amerykański reżyser filmowy (ur. 1904)
• 1977 – Mary Ford, amerykańska piosenkarka (ur. 1924)
• 1977 – Saturnin Żórawski, polski aktor (ur. 1920)
• 1978 – Edgar Bergen, amerykański aktor (ur. 1903)
• 1979 – Hilary Krzysztofiak, polski malarz, grafik, scenograf (ur. 1926)
• 1982 – Kazimierz Iwor, polski aktor (ur. 1920)
• 1984 – Anna Świrszczyńska, polska pisarka (ur. 1909)
• 1985 – Simone Signoret, francuska aktorka (ur. 1921)
• 1986 – Franz Burda, niemiecki wydawca (ur. 1903)
• 1987 – Alfred Bester, amerykański pisarz fantastyki naukowej (ur. 1913)
• 1989 – Oskar Davičo, serbski pisarz (ur. 1909)
• 1990 – Flora Bieńkowska, polska pisarka (ur. 1914)
• 1990 – Janusz Bylczyński, polski aktor (ur. 1920)
• 1990 – Patrick White, australijski pisarz, laureat Nagrody Nobla (ur. 1912)
• 1990 – Zygmunt Zintel, polski aktor (ur. 1911)
• 1992 – Maria Malicka, polska aktorka (ur. 1900)
• 1994 – Andre Michael Lwoff, francuski mikrobiolog, laureat Nagrody Nobla (ur. 1902)
• 1996 – Gabriela Pauszer-Klonowska, polska pisarka, tłumaczka (ur. 1908)
• 2004 – Zygmunt Kałużyński, polski publicysta, krytyk filmowy, eseista (ur. 1918)
• 2004 – Stefania Staszewska, polska aktorka (ur. 1923)
• 2007 – Oswald Mathias Ungers, niemiecki architekt (ur. 1926)
• 2009 – Robert S. Baker, brytyjski reżyser, scenarzysta i producent filmowy (ur. 1916)

Przypisy