Auto Świat :: bmw.auto-swiat.info

bmw.auto-swiat.info

Reklama: przeprowadzki kraków | Zamów projesjonalny alkomat elektrochemiczny | przewozy autokarowe | ADR | Volkswagen Golf 3 Volkswagen Golf iii Golf3 Klub Polska

rok 1923 / MCMXXIII XIX wiek · XX wiek · XXI wiek
1921 « 1922 « 1923 » 1924 » 1925

edytuj Wydarzenia w Polsce

5 stycznia – incydent zbrojny na granicy polsko-litewskiej.
9 stycznia – początek strajku 50 tysięcy robotników przemysłu włókienniczego w Łodzi, Bielsku i Białymstoku.
31 stycznia – został rozstrzelany przez pluton egzekucyjny Eligiusz Niewiadomski zabójca prezydenta Narutowicza.
15 marca – polska granica wschodnia została uznana przez Radę Ambasadorów Ententy.
25 kwietnia – powstał klub sportowy Naprzód Rydułtowy.
29 kwietnia – uroczyste otwarcie tymczasowego Portu Wojennego w Gdyni.
2 maja – wizyta francuskiego marszałka Focha.
17 maja – powstanie koalicji Chjeno-Piasta, pakt lanckoroński.
28 maja – powołano drugi rząd Wincentego Witosa.
3 lipca – Józef Piłsudski wycofał się z życia publicznego.
23 lipca – w Lozannie zawarto układ o przyjaźni między RP a Republiką Turecką.
2 sierpnia – ukazał się pierwszy numer "Expressu Ilustrowanego"
13 sierpnia – do Gdyni zawinął pierwszy oceaniczny statek – francuski SS Kentucky.
23 sierpnia – z archikatedry gnieźnieńskiej skradziono relikwiarz z głową św. Wojciecha.
25-26 sierpnia – w Warszawie odbyły się IV Mistrzostwa Polski w lekkiej atletyce
- sprinterka Wanda Kwaśniewska ustanowiła rekord Polski w biegu na 200 m wynikiem 31,4 s.
- płotkarz Wacław Kuchar ustanowił rekord Polski w biegu na 400 m ppł. wynikiem 1:03,2 s. (wygrał także skok wzwyż - 1,65 m i 10-bój 5 027,3 pkt.)
- sprinterka Irmina Rzeźnicka ustanowiła rekord Polski w biegu na 100 m wynikiem 14,1 s. (wygrała także bieg na 60 m - 8,6 s. i skok w dal - 4,35 m.)
1-2 września – w Krakowie rozegrano II Mistrzostwa Polski w pływaniu (Park Krakowski, basen o dł. 45,2 m). Ernest Schönfeld ustanowił rekord Polski w wyścigu na 200 m stylem klasycznym wynikiem 3:38,7 s.
20 września – Dąbrowa Górnicza: 38 górników zginęło w pożarze w KWK Reden.
październik – strajki w polskich przedsiębiorstwach, militaryzacja kolei.
13 października – doszło do zamachu terrorystycznego w Cytadeli Warszawskiej; zginęło 28 osób, kilkadziesiąt zostało rannych.
20 października – w miejsce marki gdańskiej wprowadzono gulden gdański (decyzja Senatu Wolnego Miasta Gdańska).
22 października – początek kilkunastodniowego strajku kolejarzy krakowskich.
4 listopada – wprowadzenie stanu wyjątkowego w związku z wystąpieniami robotniczymi.
6 listopada – w Krakowie, Tarnowie i Borysławiu doszło do starć z robotnikami, w wyniku których zginęło 31 ludzi (powstanie krakowskie 1923 roku).
17 listopada – została otwarta Transatlantycka Centrala Radiotelegraficzna.
30 listopada – powołano Tymczasowy Komitet Organizacyjny Budowy Pomnika Nieznanego Żołnierza.
13 grudnia – Polska uznała ZSRR.
19 grudnia
- utworzono drugi rząd Władysława Grabskiego.
- powstał klub sportowy Znicz Pruszków.
Gdańsk – lotnisko we Wrzeszczu stało się portem cywilnym.
Gdynia – rozbudowa portu morskiego.

edytuj Wydarzenia na świecie

4 stycznia – Włodzimierz Ilicz Lenin sporządził testament, w którym zamieścił sugestię odsunięcia Józefa Stalina od władzy.
10 stycznia – wybuchło powstanie w Okręgu Kłajpedy, po czym wojska litewskie wkroczyły do okręgu w celu pomocy rodakom, anektując terytorium.
11 stycznia – wojska francuskie i belgijskie obsadziły Zagłębie Ruhry. Okupowany obszar miał być dla Francji i Belgii gwarancją wypłacenia odszkodowań wojennych przez Niemcy.
15 stycznia – wojska litewskie zajęły Kłajpedę.
17 stycznia
- hiszpański inżynier Juan de la Cierva zaprezentował nową konstrukcję wiatrowca (autogiro, autożyro) wyposażonego w wirnik nośny i śmigło (konstrukcja ulepszona w stosunku do konstrukcji z 1919).
- na zjeździe przedstawicieli partii bolszewickiej komisarz ludowy do spraw narodowościowych Józef Stalin wystąpił z wnioskiem o utworzenie Związku Republik Sowieckich.
15 lutego – po rokowaniach mocarstwa zachodnie zgodziły się odstąpić Okręg Kłajpedy Litwie.
16 lutego – Howard Carter i George Herbert dokonali otwarcia komory grobowej faraona Tutanchamona.
23 lutego – Esteban Terradas i Illa, hiszpański naukowiec, zaprosił do odwiedzenia Barcelony Alberta Einsteina.
marzec – w Paryżu wystawiono dramat Antygona w reżyserii Jean Cocteau. Scenografię do przedstawienia stworzył Pablo Picasso, muzykę skomponował Arthur Honegger, kostiumy zaprojektowała Gabrielle Chanel. W przedstawieniu wystąpił Antonin Artaud jako Tejrezjasz.
1 marca
- amerykański pancernik USS „Connecticut” został wycofany ze służby.
- Grecja przeszła na kalendarz gregoriański.
2 marca – po raz pierwszy w USA ukazał się tygodnik Time.
9 marca – Włodzimierz Lenin doznał trzeciego z kolei wylewu krwi do mózgu; złożony chorobą nie mógł mówić i wycofał się z udziału w rządzie sowieckim.
28 marca – powstały wojska lotnicze faszystowskich Włoch (wł. Règia Aeronautica Italia).
12 kwietnia – rozpoczęło działalność Międzynarodowe Centrum Ruchu Skautowego (ang. Kandersteg International Scout Centre – KISC) w Kandersteg w Szwajcarii, należące do Światowej Organizacji Ruchu Skautowego.
26 kwietnia – ślub księcia Alberta Fryderyka Artura Jerzego Windsora przyszłego króla Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej i Elżbiety Angeli Małgorzaty Bowes-Lyon w Opactwie Westminsterskim.
23 maja – powstały Belgijskie Linie Lotnicze Sabena; działały do roku 2001, w 2002 ogłosiły bankructwo.
24 maja – koniec irlandzkiej wojny domowej.
27 maja – Ku Klux Klan nie podporządkował się prawu, które wymagało ujawnienia członków organizacji.
9 czerwca – zamach stanu w Bułgarii – premier Aleksandyr Stambolijski został pozbawiony władzy, następnie zamordowany (14 czerwca).
13 czerwca – chiński prezydent Li Yuanhong został zmuszony do opuszczenia swej rezydencji, ponieważ przywódcy wojskowi otoczyli pałac odcinając wodę i elektryczność, by zmusić go do rezygnacji z stanowiska.
16 czerwca – Armia Czerwona szturmem na port Ajan na Syberii rozgromiła ostatni ośrodek oporu „Białych” w Rosji (ros. Якутский поход - Bunt w Jakucji).
18 czerwca – wybuch wulkanu Etna we Włoszech pozbawił 60 tys. osób dachu nad głową.
25 czerwca – w Rumunii założono klub piłkarski Rapid Bukareszt.
6 lipca – w Związku Radzieckim uchwalono konstytucję.
10 lipca – opady dużego gradu zabiły 23 osoby w Rostowie w Związku Radzieckim.
18 lipca – na terenie Południowego Tyrolu wprowadzono ograniczenia dla mniejszości niemieckiej we Włoszech. Wprowadzono włoski jako jedyny język urzędowy.
19/20 lipca – udany zamach na Pancho Villa, generała z okresu rewolucji meksykańskiej.
24 lipca – podpisano traktat pokojowy w Lozannie w Szwajcarii, ustanawiający granice Turcji. Sygnatariuszami traktatu były Grecja, Bułgaria i inne państwa walczące w pierwszej wojnie światowej. Traktat anulował postanowienia traktatu pokojowego z Sèvres dotyczące podziału Imperium osmańskiego.
2 sierpnia – w San Francisco zmarł prezydent Stanów Zjednoczonych, Warren Harding, a jego następcą został wiceprezydent Calvin Coolidge.
13 sierpnia
- żaglowiec Lwów jako pierwsza jednostka pod polską banderą przepłynął równik.
- Gustav Stresemann objął stanowisko kanclerza i stworzył koalicję rządową w Republice Weimarskiej.
1 września – trzęsienie ziemi w Tokio i Jokohamie spowodowało śmierć 142 807 osób.
4 września – w Lakehurst w stanie New Jersey odbył się lot pierwszego amerykańskiego sterowca „USS Shenandoah”.
6 września – w odwecie za zamordowanie włoskiego oficera Włoska Marynarka Wojenna okupowała wyspę Korfu. Wskutek protestu Ligi Narodów Włosi opuszczają wyspę 29 września.
8 września – katastrofa morska przy Przylądku Honda. Siedem okrętów Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych wpadło na mieliznę w pobliżu wybrzeża Kalifornii.
9 września – Mustafa Kemal Atatürk założył Republikańską Partię Turcji (tur. Cumhuriyet Halk Partisi – CHP).
10 września – Irlandia stała się członkiem Ligi Narodów.
13 września – wojskowy zamach stanu w Hiszpanii – Miguel Primo de Rivera został dyktatorem, działalność związków zawodowych została zawieszona na 10 lat.
17 września – wybuchł pożar w gęsto zaludnionej części Berkeley w Kalifornii; 640 budynków, w tym 584 domy mieszkalne, zostały zniszczone.
18-26 września – strajk drukarzy w Nowym Jorku.
23 września – w Bułgarii wybuchło powstanie wrześniowe.
24 września – w Berlinie wyświetlono po raz pierwszy film dźwiękowy.
26 września – Gustav Ritter von Kahr zadeklarował niezależność Bawarii.
13 października – Ankara została stolicą Turcji w miejsce Stambułu.
22 października – w Hamburgu wybuchło komunistyczne powstanie. Skończyło się 24 stycznia.
26 października – w Persji Reza Pahlawi został mianowany premierem przez Ahmada Shaha Qajara.
29 października – Turcja stała się republiką po rozpadzie Imperium osmańskiego.
1 listopada – powstały narodowe linie lotnicze Finlandii – Finnair.
8/9 listopada – w Monachium doszło do nieudanej próby przejęcia władzy przez Hitlera - Puczu monachijskiego.
15 listopada – hiperinflacja osiągnęła w Niemczech najwyższy poziom. Jeden dolar amerykański osiągnął wartość 4 200 000 000 000 000 (4 200 bilionów) papierowych marek. Gustav Stresemann wycofał starą jednostkę monetarną.
23 listopada – upadł rząd koalicyjny Gustava Stresemanna w Niemczech.
12 grudnia – we Włoszech katastrofa zapory wodnej na rzece Pad pozbawiła życia 600 osób.
21 grudnia – Nepal stracił status brytyjskiego protektoratu i stał się niepodległym państwem.
27 grudnia – nieudany zamach na następcę cesarskiego tronu w Japonii, księcia Hirohito.